Bảo tồn thiên nhiên » Động vật » Chi tiết loài

Tên việt nam: Củ Chóc

Tên khoa học: Typhonium Trilobatum (L.) Schott

Tên đồng nghĩa: Bán hạ ba thuỳ, Bán hạ nam, Chóc chuột, Ba chìa

Cấp bậc sinh giới

Bộ: Trạch tả (tên khoa học là Alismatales)

Họ: Ráy (tên khoa học là Araceae)

Chi: Bán Hạ Nam (tên khoa học là Typhonium)

Thuộc: Thông thường

Tình trạng bảo tồn: Sẽ nguy cấp (VU)

Công dụng: Chữa ho, hen

Đặc điểm nhận dạng:

Tên khác Bán hạ ba thuỳ, Bán hạ nam, Chóc chuột, Ba chìa

Mô tả: Cây thảo cao 30-50cm, có thân củ gần hình cầu, đường kính đến 4cm. Lá hình mũi mác chia làm ba thuỳ hình trái xoan; cuống lá dài 25-30cm, phình thành bẹ. Cụm hoa là một bông mo, mo có phần ống thuôn dài 2,5cm, và phần phiến hình trái xoan thuôn nhọn, mặt ngoài màu lục, mặt trong màu đỏ bầm, rộng 5-6cm. Trục hoa màu hồng, mang nhiều hoa nhỏ, kéo dài thành một phần hình dùi, phần không sinh sản dài màu đỏ điều. Quả mọng hình trứng. Cây ra hoa đầu mùa thu.

Bộ phận dùng: Thân rễ (Củ).

Phân bố, sinh thái: Cây của vùng Án Độ Mã Lai, mọc hoang ở chỗ đất ẩm nhiều nơi ở đồng bằng. Thu hái củ vào giữa mùa hạ, rửa sạch phơi khô. Khi dùng, ngâm nước phèn và nước gừng, sau đó tẩm nước Cam thảo, thái nhỏ, sao vàng.

Tính chất và tác dụng: củ chóc có vị cay ngứa, tính ấm, có độc, có tác dụng tiêu viêm, tiêu sưng, cầm máu, hòa đờm, giáng nghịch, chỉ nôn, trừ thấp.

Công dụng: Thường dùng trị nôn mửa, ho, hen suyển nhiều đờm, họng viêm có mù, tiêu hóa kém, ngực bụng trướng đầy. Ngày dùng 6-12g bán hạ chế, dạng thuốc sắc. Phần lớn dùng ngoài (có thể dùng toàn cây) giã nhỏ đắp vết thương, rắn cắn và viêm vú, dinh nhọt và viêm mủ da, đòn ngã tổn thương và chảy máu.

Cách dùng:

- Rắn cắn, dùng củ tirơi giã nhỏ và dắp.

- Đinh nhọt và viêm mủ da lấy một lượng củ vừa phải nghiền bột, trộn thêm một ít bột hùng hoàng làm chất bột dẻo để dắp.

Người có thể suy nhược, khô tân dịch, khát nước, đại tiện táo, ho khan, không ra máu và phụ nữ có thai không nên dùng.

Tình trạng khai thác và bảo vệ tại An Giang: Hiện nay loài cây này khang hiếm trong môi trường tự nhiên trên vùng núi. Cần bảo vệ.

Bành Thanh Hùng. Sưu tầm và biên soạn từ nguồn: Cây thuốc An Giang của Võ Văn Chi, Ủy ban khoa học và kỹ thuật An Giang, 1991, tr.163.

Ảnh nhận dạng

Ảnh nhận dạng 1
Ảnh nhận dạng 2

Thống kê cây dược liệu

Theo loạiTheo tình trạng bảo tồn
  • - Sách đỏ: 16
  • - Quí hiếm & đặc hữu: 55
  • - Thông thường: 221
  • - Tuyện chủng (EX): 13
  • - Rất nguy cấp (CR): 21
  • - Nguy cấp (EN): 24
  • - Sẽ nguy cấp (VU): 13
  • - Không đánh giá (NE): 210
  • - Ít nguy cấp (LR): 11
Tổng cây dược liệu: 292

.:: Tổng số truy cập ::.